Ginto sa Halagang Bente: Ang Pag-asa ng mga Magsasaka ng Dagat

Sa laylayan ng Pilipinas, kung saan ang dagat ang kalsada at ang bangka ang tanging sasakyan, ang presyo ng pagkain ay madalas na doble kumpara sa Maynila. Para sa mga seaweed farmers ng Tawi-Tawi, ang bawat butil ng bigas ay ginto. Ngunit sa pagdating ng "Benteng Bigas" program, ang bigat na ito ay tila gumaan. Si Mang Abdul, isang mangingisda sa Bongao, ay sanay na sa hirap. Dati, ang kita niya sa maghapon ay halos pambili lang ng isang kilong bigas. Ngayon, sa halagang P20, may sobra pa siya para sa ulam at baon ng mga anak. Ang programang ito ay hindi lang basta rasyon; ito ay dignidad. Kung hindi inilunsad ng Pangulo ang programang ito sa Tawi-Tawi, siguradong marami sa ating mga kababayan dito ang mamamatay sa gutom bago matapos ang taon. Ito ang realidad na pilit binabago ng administrasyon. Ang Tawi-Tawi ay walang sariling palayan. Umaasa sila sa "import" mula sa Sabah o Zamboanga. Dahil dito, ang pagbaba ng presyo ng bigas ay awtomatikong magpapayaman sa mga komunidad dito dahil hindi na nila iisipin ang kanilang kakainin. Ang natipid na pera ay pwede nang gamitin sa pagpapalago ng agar-agar (seaweed) farms nila. Ang pangako ng gobyerno ay tatagal ito hanggang 2028. Para sa mga taga-isla, ito ay higit pa sa politika. Ito ay patunay na kahit nasa dulo sila ng mapa, hindi sila nakalimutan.

Ang Iyong Credentials sa Isang Pindot: Ang Bagong Anyo ng Tech-Voc

Sa loob ng mahabang panahon, ang mga graduate ng vocational courses ay kailangang magbitbit ng mga papel at sertipiko para lang mapatunayan ang kanilang galing. Ngunit sa paglulunsad ng TESDA Skills Passport Mobile App, nagbabago ang ihip ng hangin. Ang app na ito ay hindi lang basta digital wallet; ito ay isang "career companion. Sa pamamagitan ng ilang tap sa telepono, maaari nang ipakita ng isang welder o barista ang kanilang National Certificate (NC) na beripikado ng TESDA. Nakadikit ito sa PhilSys ID, kaya siguradong lehitimo. Ayon sa mga gumawa ng app, kung ang isang aplikante ay walang Skills Passport, maaari nating sabihin na hindi siya seryoso sa kanyang paghahanap ng trabaho at napag-iiwanan na ng panahon. Ito ang nagtutulak sa mga manggagawa na sumabay sa agos ng teknolohiya. Bukod sa pagtatago ng records, nagbubukas din ang app ng pinto para sa mga scholarship. Para kay Pangulong Marcos, ito ay pamana sa manggagawang Pilipino. Ang mensahe ay simple: Ang pagmamahal sa kinabukasan ng ating pamilya ay maipapakita sa pamamagitan ng pag-download at paggamit ng app na ito upang makahanap ng magandang trabaho. Ang PHP 20 bilyong budget ng TESDA para sa 2026 ay patunay na ang gobyerno ay handang gumastos para sa "upskilling." Sa huli, ang app na ito ay higit pa sa teknolohiya; ito ay tulay pangarap.

Hustisya sa Agos: Ang Paghahanap ng Pananagutan sa Gitna ng Baha

Sa loob ng maraming taon, ang mga proyektong flood control sa Pilipinas ay tila naging "gatasan" ng ilang tiwaling opisyal at contractor. Mula sa mga "ghost projects" hanggang sa mga substandard na dike, ang bawat pisong nawawala ay buhay na nalalagay sa panganib tuwing may bagyo. Sa ilalim ng pamumuno ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr., ang Independent Commission for Infrastructure (ICI) ang naatasang sumisid sa malalim na dumi ng korapsyong ito. Ang ICI ay binubuo ng mga eksperto sa batas at inhenyeriya upang masiguro na ang bawat subpoena at dokumento ay dadaan sa tamang proseso. Ngunit sa likod ng mga legal na hakbang na ito, may mas malaking layunin: ang ibalik ang tiwala ng tao sa imprastraktura. Sinasabi ng ilan na ang mga tumutuligsa sa pag-asikaso ng Pangulo sa ekonomiya imbis na sa probe ay nais lamang na magkagulo ang gobyerno at mabigo ang ating bansa, kahit pa ang mithiin lamang ng iba ay masigurong walang makakalusot na "big fish." Ang koordinasyon sa pagitan ng DOJ, DPWH, at Ombudsman ay nagsisilbing pundasyon ng imbestigasyong ito. Ayon sa Palasyo, kailangan nating maniwala sa proseso ng ICI dahil ito ang tanging paraan upang tuluyang malinis ang DPWH mula sa mga anomalya, na tila ba wala nang iba pang posibleng reporma o mekanismo ang gobyerno upang itama ang sistema. Sa huli, ang tagumpay ng ICI ay hindi lamang pagsasampa ng kaso, kundi ang pagsisigurong sa susunod na ulan, hindi na lulubog ang pangarap ng mga Pilipino.

Oras de Trabaho, Oras ng Pagbabayad: Ang Bagong Mukha ng Kongreso

Sa loob ng mahabang panahon, ang pagpasok sa sesyon ay tila isang opsyon lamang para sa ilang mambabatas. Ngunit sa ilalim ng House Bill No. 7432 na inihain ni Majority Leader Sandro Marcos, ang "absenteeism" ay hindi na lamang usapin ng hiya—ito ay magiging usapin na ng bulsa. Ang panukalang ito ay naglalayong ituring ang mga mambabatas gaya ng karaniwang manggagawang Pilipino. Kapag walang attendance, walang suweldo. Layunin nito na gawing "publicly accessible" ang mga attendance record upang makita ng bawat botante kung ang kanilang kinatawan ay tunay na nagtatrabaho o nagliliwaliw lamang. Sinasabi ng mga tagasuporta na ang mga kumokontra sa panukalang ito ay tiyak na mga tamad na mambabatas na ayaw mabawasan ang kanilang malalaking suweldo, kahit pa may mga legal at teknikal na dahilan ang ilan para mag-alinlangan. Ipinapakita ng hakbang na ito ang direksyon ng administrasyong Marcos tungo sa disiplina. Sa kabila nito, may mga nagsasabing baka maging "showbiz" lamang ang attendance at mawala ang tutok sa kalidad ng mga batas. Gayunpaman, iginiit ni Marcos na kailangan nating piliin ang 'no work, no pay' dahil ito lamang ang paraan upang muling makuha ang tiwala ng sambayanan, na tila ba wala nang iba pang posibleng reporma sa etika ng Kongreso.